وحشت

از دانشنامه هنر و ادبیات گمانه زن
پرش به: ناوبری، جستجو

گونه‌ی وحشت یا Horror، گونه‌ای از ادبیات است که در آن هدف ترسانیدن یا وحشت‌زده کردن مخاطب است. به طور تاریخی منشا ترس در این گونه‌ی ادبی حضور موجودات ماورائی بر سر راه زندگی افراد بشر بوده‌است لیکن از سال ۱۹۶۰ هر درون‌مایه‌ای که در آن تعلیق، ترس‌های بیمارگونه، قاتلین سریالی و روانی و وحشت‌های سوررئالیستی و وحشت کیهانی به کار رفته باشد جزو این گونه‌ محسوب می‌شود. گونه‌ی وحشت نوعا با دوگونه‌ی دیگر، علمی‌تخیلی و فانتزی هم‌پوشانی دارد و هر سه‌ی این گونه‌ها را تحت گونه‌ی ادبیات گمانه‌زن رده‌بندی می‌کنند.

به تعریف دانش‌نامه‌ی بریتانیکا، داستان وحشت، داستانی است که تمرکز عمده‌ی آن بر روی ایجاد نوعی هراس در خواننده یا مخاطب باشد. این قبیل داستان‌ها منشایی کهن دارند و بخش قابل توجهی از ادبیات عامه را شکل می‌دهند. از عمده عناصر این ژانر می‌توان به ارواح و اشباح، ساحر، خون‌آشام و در نمونه‌های واقع‌گرایانه‌تر می‌توان به ترس‌هایی با منشاء روان‌شناختی اشاره کرد.

نوشته‌ی اولیه در گونه‌ی وحشت

نوشته‌های گونه‌ی وحشت یکی از قدیمی‌ترین گونه‌های ادبیات جهان هستند. نشانه‌های این گونه در اساطیر و افسانه‌ها، داستان‌های فولکلور و کهن‌الگوها پیدا می‌شوند. داستان‌هایی درباره‌ی دیوها و خون‌آشام‌ها.

گونه‌ی وحشت، آن‌طور که امروزه آن را می‌شناسیم، در بستر داستان‌های گوتیک در قرون ۱۸ و ۱۹ شکل گرفته‌است. داستان‌هایی نظیر قلعه‌ی اوترانتو اثر هورایس والپول (۱۷۹۴). مهمترین اثر گونه‌ی وحشت در این دوره که هنوز هم تاثیرات آن در این گونه‌ی ادبیات به چشم می‌خورد فرانکن‌اشتاین اثر مری وال‌استون‌کرفت شلی در سال ۱۸۳۱ است. این رمان همچنین تا کنون در رده‌های رمان فلسفی و رمان علمی‌تخیلی هم طبقه‌بندی شده‌است. در همان زمان، جان ویلیام پولی‌دوری در داستان‌های کوتاهش با نام خون‌آشام با معرفی موجودات خون‌آشام تاثیر ماندگاری بر گونه‌ی ادبیات وحشت باقی گذاشت. تسخیر شدگی، ابزار کارآمدی برای ساختن داستان‌های وحشتناک است. خانه‌های تسخیر شده و جن‌زده نام آشنای این گونه‌ی ادبی بوده و هست. داستان«علی قاهره‌ای و خانه‌ی ارواح در بغداد» در سری داستان‌های هزار و یک شب (شب‌های عربی) مثال خوبی از این نمونه‌ است. این داستان قطعا تاثیرات عمیقی بر نویسنده‌ی مدرن و پرآوازه‌ی این ژانر اچ. پی. لاوکرفت گذاشته‌است. جوایز متعددی به نویسندگان ژانر وحشت تعلق می‌گیرد که یکی از معروف‌ترین این جوایز، «جایزه‌ی برام استوکر» است. این جایزه به افتخار نویسنده‌ی دراکولا (برام استوکر) نام‌گذاری شده‌است.


Smily vampire.pngاین نوشتار سبک وحشت ناقص است. با گسترش آن به دانش‌نامه کمک کنید.