مسابقه‌ی داستان‌نویسی گمانه‌زن

از دانشنامه هنر و ادبیات گمانه زن
پرش به: ناوبری، جستجو
تندیس سر تک‌شاخ برای برنده‌ی مسابقه‌ی داستان‌نویسی، اثر هاله دارابی

مسابقه‌ی داستان‌نویسی گمانه‌زن مسابقه‌ای برای بهترین داستان علمی-تخیلی، فانتزی، وحشت است که به صورت مستقل در چهارچوب جایزه‌ی هنر و ادبیات گمانه‌زن برگزار می‌شود.

تاریخچه

چهار دوره‌ی اول این مسابقه (۱۳۸۴ تا ۱۳۸۷) تحت نام «مسابقه‌ی داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی» توسط «آکادمی فانتزی» بر گزار می‌شد. «مسابقه‌ی داستان‌نویسی علمی‌تخیلی و فانتزی» از سال ۱۳۸۹ با شمول ژانر وحشت در مجموعه‌ی مورد پذیرش، به نام «مسابقه‌ی داستان‌نویسی گمانه‌زن» برگزار می‌شود.

اولین دوره‌ی این مسابقه در زمستان ۱۳۸۴ برگزار شد. به نوشته‌ی وب‌گاه آکادمی فانتزی، گروه متولی آن وب‌گاه در راستای اهداف علمی-فرهنگی خود و حمایت از تولید محتوای پارسی زبان در این رسته از ادبیات اقدام به تأسیس این مسابقه کرد.

شرایط معمول

  1. موضوع آثار آزاد است، اما باید حتماً در حیطه‌ی داستان‌های گمانه‌زن (فانتزی، علمی‌تخیلی و وحشت) یا به صورت تلفیقی نوشته شده باشد.
    1. تبصره‌ی ۱: تعریف داستان فانتزی به این قرار است: اثری فانتزی است که حداقل یکی و یا بیشتر از مضامین اصلی یک اثر فانتزی (جادو، ماورالطبیعه، نبرد سنتی خیر علیه شر و موجودات جادویی) را داشته باشد.
    2. تبصره‌ی ۲: علمی‌تخیلی ژانری است که در آن به بررسی تأثیر نظرات علمی و پیشرفت علم و فن‌آوری، طرح نظریه‌های علمی ثابت نشده و ارایه‌ی پیش‌بینی‌هایی از آینده و پیشرفت آتی علم و فن‌آوری در قالب داستان و نیز داستان سرایی درباره حیات فرازمینی و موجودات بیگانه پرداخته می‌شود.
    3. تبصره‌ی ۳: داستان وحشت، اثری است که تمرکز عمده‌ی آن بر روی ایجاد نوعی هراس در خواننده یا مخاطب باشد. این قبیل داستان‌ها منشایی کهن دارند و بخش قابل توجهی از ادبیات عامه را شکل می‌دهند. از عمده عناصر این ژانر می‌توان به ارواح و اشباح، ساحر، خون‌آشام و در نمونه‌های واقع‌گرایانه‌تر می‌توان به ترس‌هایی با منشاء روان‌شناختی اشاره کرد.
  2. آثار نباید فن‌فیکشنی از داستان‌های دیگر باشد.
    1. تبصره: فن‌فیکشن یا داستان نوشته شده توسط هوادارانِ یک اثر، یعنی استفاده تمام و یا قسمتی از شخصیت‌ها، فضا و ماجرای یک اثر منتشر شده‌ی دیگر.
  3. هر اثر طبق تعریف داستان کوتاه باید بیشینه حجم پانزده هزار کلمه و کمینه حجم دو هزار کلمه را برآورده سازد. آثار مینی‌مالیستی (چندکلمه‌ای) قابل قبول نیستند.
  4. آثار ارسالی در حال حاضر تنها در قالب فایل‌های نرم‌افزارهای واژه‌پرداز (MS Word و یا OpenOffice) مورد قبول هستند.
  5. رعایت شیوه و اصول نگارش در ملاک سنجش هیأت‌داوران تأثیرگذار خواهد بود.
  6. هر نویسنده می‌تواند حداکثر تا پنج اثر خود را در مسابقه شرکت دهد.
  7. ارایه‌ی نام و نام‌خانوادگی، شماره تماس و پست الکترونیکی معتبر در هنگام ارسال آثار توسط نویسنده الزامی بوده و بدیهی است آثاری که بدون نام ارسال شوند، مورد بررسی قرار نخواهند گرفت.
  8. آثار ارسالی محدودیتی از نظر سابقه‌ی نشر در رسانه‌های دیگر (دیجیتالی و یا کاغذی) ندارند. تنها محدویت نشر در همان سال خورشیدی برای آثار لحاظ می‌شود.
    1. تذکر: در صورت ارسال آثار از پیش منتشرشده، با توجه به نشر داستان‌های برگزیده در قالب «کتاب جایزه‌ی هنر و ادبیات گمانه‌زن» مسؤولیت هماهنگی با ناشر پیشین و اخذ مجوز بازچاپ برعهده‌ی نویسنده خواهد بود.

سابقه‌ی برگزاری

مراسم این مسابقه همراه با جایزه‌ی ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی (نام پیشین جایزه‌ی هنر و ادبیات گمانه‌زن) از سال ۱۳۸۴ برگزار شده‌است.

۱۳۸۴

مسابقه در زمستان ۱۳۸۴ برگزار شد. در نهایت ۲۷ داستان از ۲۳ نویسنده به دبیرخانه‌ی مسابقه ارسال شد که تمام آثار در مسابقه شرکت داده شد و مورد داوری قرار گرفت. برگزیدگان سال ۱۳۸۴ به شرح زیر هستند:

۱- در بخش نوآوری و سبک خاص داستانی، هیأت داوران هیچ داستانی را شایسته عنوان برتر و دریافت لوح تقدیر تشخیص نداد و فقط به تشخیص هیأت داوران، جایزه‌ای توسط خانم گیتا گرکانی (نویسنده و مترجم) به آقای «آرمان سلاح‌ورزی» برای داستان «در انتظار اینده» اهدا شد.
۲- لوح تقدیر و جایزه‌ی نویسنده‌ی برتر توسط آقایان میرباقری (مدیر انتشارات تندیس) و لواسانی (نویسنده) به خانم «شیرین سادات صفوی» اهدا گردید.
۳- لوح تقدیر و جایزه‌ی داستان برتر توسط آقایان مدیا کاشیگر (نظریه پرداز، نویسنده و مترجم) و رضا علیزاده (منتقد و مترجم) برای داستان «او تنها بود» به آقای «محسن صادقی» تعلق یافت.

محمد حاج زمان، حسین شهرابی و مهدی مرعشی، اعضای تحریریه و از گردانندگان آکادمی فانتزی، هیأت داوران انتخاب داستان علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیده‌ی سال ۱۳۸۴ را تشکیل داده بودند. مراسم اهدای جوایز این مسابقه ۱۱ خرداد ۱۳۸۵ در تالار بتهوون «خانه‌ی هنرمندان ایران» برگزار شد.

۱۳۸۵

مسابقه در زمستان ۱۳۸۵ و بهار ۱۳۸۶ برگزار شد. در نهایت ۴۳ داستان از ۳۴ نویسنده به دبیرخانه‌ی مسابقه ارسال شد که از این میان، بنا بر نظر کمیته منتخب آکادمی فانتزی جهت انتخاب داستان‌های نهایی، که اعضای آن را آقایان فرهاد آذرنوا، مهدی بنواری و محمد حاج زمان تشکیل می‌دادند، ۹ اثر به مرحله‌ی دوم راه یافت.

لوح تقدیر و جایزه‌ی داستان برتر که نمونه‌ای از حلقه‌ی یگانه بود توسط آقای رضا سیدحسینی (نظریه پرداز، نویسنده و مترجم) و خانم میترا الیاتی برای داستان «نبرد نهایی» به آقای «محسن صادقی» تعلق یافت.

مدیا کاشیگر، رضا علیزاده، آرش حجازی، میترا الیاتیهیأت داوران انتخاب داستان علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیده‌ی سال ۱۳۸۷ را تشکیل داده بودند. مراسم اهدای جوایز این مسابقه ۱ مرداد ۱۳۸۶ در تالار بتهوون «خانه‌ی هنرمندان ایران» برگزار شد.

۱۳۸۶

مسابقه در زمستان ۱۳۸۶ و بهار ۱۳۸۷ برگزار شد. در نهایت ۱۱۲ داستان به دبیرخانه‌ی مسابقه ارسال شد که از این میان، بنا بر نظر کمیته منتخب آکادمی فانتزی جهت انتخاب داستان‌های نهایی، که اعضای آن را آقایان مهدی بنواری، آرمان سلاح ورزی و محسن صادقی تشکیل می‌دادند، ۲۰ اثر به مرحله‌ی دوم راه یافت.

هیأت داوران مرحله‌ی دوم جایزه‌ی «بهترین داستان کوتاه علمی‌تخیلی و فانتزی» و تندیس مسابقه را به داستان «بهشت گمشده» نوشته‌ی «محمد حاج زمان» تقدیم کرد. تندیس توسط عضو هیأت داوران مرحله‌ی دوم، مدیا کاشیگر تقدیم شد.

مدیا کاشیگر، امید روحانی، میترا الیاتی هیأت داوران انتخاب داستان علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیده‌ی سال ۱۳۸۷ را تشکیل داده بودند. مراسم اهدای جوایز این مسابقه ۲۸ مرداد ۱۳۸۷ در سالن همایش‌های «سرای اهل قلم» برگزار شد.

۱۳۸۷

مسابقه در زمستان ۱۳۸۷ و بهار ۱۳۸۸ برگزار شد. در نهایت ۱۰۱ داستان از ۵۳ نویسنده به دبیرخانه‌ی مسابقه ارسال شد و پس از فرم‌بندی در قالب یکسان و استاندارد دبیرخانه، بدون نام نویسنده در اختیار کمیته‌ی بررسی و انتخاب داستان‌ها قرار گرفت و در نهایت ۱۳ داستان برگزیده برای داوری نهایی انتخاب شد.

آقای «علیرضا فتوحی سیاه پیرانی» به خاطر خلق داستان «بدون عنوان» به عنوان «نویسنده‌ی علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیده‌ی سال ۱۳۸۷» معرفی شد. تندیس نویسنده‌ی برتر را خانم «میترا الیاتی»، نویسنده و منتقد ادبی به آقای فتوحی اهدا کرد.

مدیا کاشیگر، امید روحانی، مهدی یزدانی خرم، میترا الیاتی، مهدی بنواری، امیر سپهرام، آرمان سلاح‌ورزی هیأت داوران انتخاب داستان علمی‌تخیلی و فانتزی برگزیده‌ی سال ۱۳۸۷ را تشکیل داده بودند. مراسم اهدای جوایز این مسابقه ۲۸ مرداد ۱۳۸۸ در سالن همایش‌های «سرای اهل قلم» برگزار شد.

۱۳۸۸

با توجه به تغییر ساختار جایزه، شمول ژانر وحشت در آن و اعلام استقلال آن از آکادمی فانتزی، هیأت سیاست‌گذاری آخرین دوره بر آن شد جایزه‌ی ادبیات علمی‌تخیلی و فانتزی (و در نتیجه، مسابقه‌ی داستان‌نویسی) را در سال ۱۳۸۸ برگزار نکند تا زمینه برای برگزاری بهتر و سازمان‌یافته‌تر این مسابقه با نام تازه‌ی «مسابقه‌ی داستان‌نویسی گمانه‌زن» در قالب جدید «جایزه‌ی هنر و ادبیات گمانه‌زن» فراهم شود.

۱۳۸۹

فراخوان دریافت آثار بخش مسابقه‌ی داستان‌نویسی گمانه‌زن از یکم شهریور ۱۳۸۹ آغاز شد و تا یکم آبان ادامه داشت. بر نهایت ۱۴۵ داستان از ۸۱ نویسنده به دبیرخانه‌ی جایزه ارسال شد که پس از فرم‌بندی در قالب یکسان و استاندارد دبیرخانه، بدون نام نویسنده در اختیار کمیته‌ی بررسی و انتخاب داستان‌ها قرار گرفت و در نهایت ۱۴ داستان برگزیده برای داوری نهایی انتخاب شد.

محمد حاج زمان (دبیر جایزه)، ابراهیم تقوی (جانشین وقت دبیر) و شیرین سادات صفوی (سردبیر وقت مجله اینترنتی شگفت‌زار) اعضای کمیته‌ی بررسی و انتخاب داستان‌ها بودند.

ویدا اسلامیه، شهرام اقبال زاده، مهدی بنواری، علی اصغر بهرامی، احسان رضایی، امیر سپهرام، حمیدرضا صدر، رضا علیزاده، پیمان قاسم‌خانی، مهدی یزدانی خرم هیأت داوران انتخاب داستان گمانه‌زن برگزیده‌ی سال ۱۳۸۹ را تشکیل داده بودند.

از میان نامزدهای دریافت تندیس نویسنده‌ی برگزیده‌ی مسابقه‌ی داستان‌نویسی

  • کبری التج (توهم)
  • رضا پوردیان (رادیو واقعیت)
  • شیرین سادات صفوی (جارودستی)
  • بهزاد قدیمی (پاره پاره وجودم)

آقای «بهزاد قدیمی» به خاطر خلق داستان «پاره پاره وجودم» به عنوان «نویسنده‌ی برتر ادبیات گمانه‌زن سال ۱۳۸۹» معرفی شد. تندیس نویسنده‌ی برتر را آقای «حمیدرضا صدر»، استاد دانشگاه، روزنامه‌نگار، منتقد سینما به نماینده‌ی آقای قدیمی اهدا کرد.

۱۳۹۰

دریافت آثار برای ششمین دوره‌ی مسابقه‌ی داستان‌نویسی از ۱ آذرماه ۱۳۹۰ آغاز شد و در تاریخ ۳۰ بهمن ۱۳۹۰ پایان گرفت. در مجموع ۱۶۳ داستان از ۱۰۲ نویسنده به دبیرخانه‌ی جایزه ارسال شد که از این میان ۳ داستان به دلیل نقص اطلاعات خواسته شده، از فهرست آثار مورد بررسی حذف شدند. ۱۶۰ داستان باقی مانده پس از فرم‌بندی در قالب یکسان و استاندارد دبیرخانه، جهت داوری اولیه در اختیار کمیته‌ی بررسی و انتخاب داستان‌ها قرار گرفت که از این میان، بنا بر اعلام نهایی کمیته‌ی بررسی و انتخاب داستان‌ها، ۵۹ داستان به دلیل عدم هم‌خوانی با بند سوم از شرایط اعلام شده داستان‌ها (بیشینه و کمینه کلمات) هر چند مورد داوری قرار گرفتند، از روند انتخاب داستان‌ها برای راه‌یابی به دور نهایی کنار گذاشته شدند.

محمد حاج زمان (دبیر جایزه)، شاهین تقوایی (فعال ادبی و مدیر وبگاه آردا) و شیرین سادات صفوی (سردبیر وقت مجله اینترنتی شگفت‌زار) به عنوان اعضای کمیته‌ی بررسی و انتخاب داستان‌های مسابقه‌ی داستان‌نویسی در ششمین دوره‌ی جایزه‌ی هنر و ادبیات گمانه‌زن تعیین شدند.

در حال حاضر داوری داستان‌های راه یافته به مرحله‌ی نهایی در حال انجام است.

دیگر نام ها

هر چند این مسابقه با عنوان اصلی «مسابقه‌ی داستان نویسی علمی-تخیلی و فانتزی» شکل گرفت، اما در بین طرفداران با نام‌های «مسابقه‌ی بهترین داستان کوتاه علمی-تخیلی و فانتزی»، «مسابقه‌ی بهترین داستان ع.ت.ف» و «مسابقه‌ی داستانی‌نویسی ع.ت.ف» نیز شناخته می‌شد. از سال ۱۳۸۹ این مسابقه به نام رسمی «مسابقه‌ی داستان‌نویسی گمانه‌زن» شناخته می‌شود.

جستارهای وابسته

پیوندهای مرتبط

منابع