آیزاک آسیموف

از دانشنامه هنر و ادبیات گمانه زن
پرش به: ناوبری، جستجو
آیزاک آسیموف
IsaacAsimov.jpg
آیزاک آسیموف، یکی از سه غول نویسنده‌ی سبک علمی-تخیلی
تولد اسحاق عاصم‌اُف
بین ۴ اکتبر ۱۹۱۹ و ۲ ژانویه ۱۹۲۰
شوروی
مرگ ۶ آوریل ۱۹۹۲
ملیت روسی، آمریکایی
حرفه نویسنده، دکتر بیوشیمی
عصر نويسندگی عصر طلایی
سبک‌ها علمی-تخیلی، فانتزی
آثار مهم بنیاد

ایزاک آسیموف یا Isaac Asimov، نویسنده‌ی آمریکای روسی‌الاصل و دارای مدرک دکترای شیمی بود. او نویسنده‌ای بسیار موفق و پرکار بود و عمده‌ی شهرت او به خاطر کتاب‌های علمی-تخیلی و سری کتاب‌های علم به زبان ساده اوست.

او در طول زندگی‌اش بیش از ۵۰۰ کتاب نوشته یا تالیف کرده‌است و چیزی حدود ۹۰۰۰۰ نامه و کارت پستال نوشته. کتابهایش تقریباً تمام رده‌بندی‌های اصلی دیوی به جز فلسفه را شامل می‌شوند. آسیموف به عنوان یک استاد در سبک علمی-تخیلی شناخته شده‌است. او به همراه روبرت ا. هاین‌لاین و آرتور سی. کلارک سه نویسنده‌ی بزرگ این ژانر محسوب می‌شوند. مشهورترین اثر ایزاک آسیموف، مجموعه داستان‌های بنیاد او است. دیگر مجموعه داستان‌های معروف او عبارتند از: مجموعه داستان‌های امپراطوری کهکشانی و داستان‌های روباتی. بعدها او این دو مجموعه را نیز به مجموعه بنیاد مرتبط کرد. آسیموف داستان‌هایی در سبک معمایی و فانتزی نیز نوشته‌است. او کتاب‌ها و نوشته‌هایی غیرتخیلی نیز دارد.

زندگی نامه

تولد و کودکی

آیزاک آسیموف بین ۴ اکتبر ۱۹۱۹ و ۲ ژانویه ۱۹۲۰ در پتروویچی شتل، مولنسک اوبلاست جماهیر سابق شوروی متولد شد. مادرش آنا ریچل برمن آسیموف و پدرش جودا آسیموف، زن و شوهری یهودی و آسیابان بودند. تاریخ تولد او به دلیل تفاوت میان تقویم گریگوری و تقویم عبری و عدم ثبت صحیح، بطور قطع مشخص نیست. البته خود آسیموف همیشه ۲ ژانویه را بعنوان سالروز تولد خود جشن می‌گرفت. خانواده‌اش وقتی او پنج سال داشت، به آمریکا مهاجرت کردند و در بروکلین نیویورک ساکن شدند. او در سن ۵ سالگی خواندن را آموخت و به زبان‌های ییدیش و انگلیسی تسلط داشت، اما هرگز زبان روسی نیاموخت.

پدرش یک مغازه‌ی شیرینی‌فروشی داشت و انتظار می‌رفت که او نیز در همان مغازه کار کند. او با داستان‌های علمی-تخیلی از طریق مجله‌هایی که در همان مغازه‌ی پدرش فروخته می‌شدند، آشنا شد و شروع به خواندنشان کرد. هنگامیکه حدودا یازده ساله بود، شروع به نوشتن کرد و هنگامی که ۱۸ سال داشت اولین داستانش را که گشتی در حوالی سیارک وستا نام داشت به مجله‌ی داستان‌های شگفت انگیز فروخت.

تحصیلات

آیزاک آسیموف در دوران جوانی

او در پانزده سالگی وارد دانشگاه کلمبیا شد و در سال ۱۹۳۹ مدرک لیسانس شیمی گرفت، او به تحصیلاتش ادامه داد و در سال ۱۹۴۱ مدرک فوق لیسانس و در سال ۱۹۴۸ دکترای شیمی‌اش را دریافت کرد. در این میان هنگام جنگ جهانی دوم، سه سال درارتش خدمت کرد و بیشتر خدمتش را به همراه ال اسپراگ دی‌کمپ و رابرت هاین‌لاین مشغول کار در ایستگاه آزمایشات هوایی نیروی دریایی آمریکا بود.

بعد از اتمام دکترایش به دانشکده پزشکی بوستون رفت و به عنوان دانش‌یار بیوشیمی عضو هیات علمی شد. او تا سال ۱۹۵۸ در این مقام ماند. سال ۱۹۵۸ تدریس را رها کرد و به صورت تمام وقت به نوشتن پرداخت. در سال ۱۹۷۹ از طرف دانشگاه مقام استادی بیوشیمی به او اعطا شد.


دوران نویسندگی

آیزاک آسیموف

آسیموف در سال ۱۹۴۲ با گرترود بلوجرمن ازدواج کرد. آنها صاحب دو فرزند شدند، دیوید و روبین جوان. بعد از مدتی جدایی در سال ۱۹۷۰، در سال ۱۹۷۳ از هم جدا شدند و آسیموف یک سال بعد، با جانت ا جیسن که اونیز نویسنده‌ی سبک علمی-تخیلی بود و بعدها کتاب‌هایش را به نام جانت آسیموف امضا می‌کرد، ازدواج کرد.

آسیموف بیماری ترس از فضاهای باز داشت و از حضور در مکان‌های کوچک و بسته لذت می‌برد. در اولین قسمت زندگی نامه‌اش نوشته: هنگامی که بچه بود دوست داشت یک دکه فروش مجله در ایستگاه متروی نیویورک داشته باشد، که بتواند در آن بنشیند، در را ببندد و در حالیکه مشغول خواندن است، به صدای عبور قطار گوش کند.

آسیموف از پرواز کردن هراس داشت و در تمام عمرش فقط دو بار سوار هواپیما شد. اولین بار هنگامیکه مشغول خدمت در ایستگاه آزمایشات هوایی بود، و دفعه دوم سال ۱۹۴۶ هنگامی که از پایگاه نظامی اوهایو به خانه بر می‌گشت. این ترس او بر برخی آثار تخیلی‌اش، مثل مجموعه‌ی معمایی وندل ارث و سری داستان‌های روباتی تاثیر گذاشته‌است. در داستان‌های روباتی او ترس الیجاه بیلی از مکان‌های باز، به نوعی بازتاب ترس خود اوست. الیجا بیلی قهرمان چند داستان آسیموف است که در این داستان‌ها، تمام جمعیت زمین زیر سرپوش زندگی می‌کنند. اولین داستان این مجموعه غارهای پولادی است.

آسیموف پای ثابت گردهمایی‌های علمی-تخیلی بود، به این ترتیب او همیشه در دسترس و دوستانه باقی می‌ماند. او با بردباری به هزاران سوال و نامه و کارت پستال پاسخ می‌داد و همیشه از امضا کردن برای طرفداران خوشحال می‌شد.

او از سال ۱۹۸۵ تا زمان مرگش رییس انجام اومانیست‌های آمریکا بود و بعد از مرگش دوست و همکارش کورت ونه‌گات جای او را گرفت. او دوست نزدیک جین رودنبری خالق مجموعه پیشتازان فضا نیز بود.

مرگ

آسیوف در ۶ آوریل ۱۹۹۲ درگذشت. ده سال پس از مرگش، نسخه‌ی جانت آسیموف از اتوبیوگرافی او که «زندگی خوبی بود» نام داشت، آشکار ساخت، آسیموف از بیماری ایدز درگذشته‌است. ویروس اچ‌آی‌وی هنگام انتقال خون در عمل بای‌پس قلب به بدن او وارد شده بود. جانت آسیموف در مقدمه «زندگی خوبی بود» نوشته‌است، آسیموف قصد داشت این مطلب را اطلاع عموم برساند، اما دکترها به او توصیه کردند ساکت بماند، زیرارفتارهای تبعیض آمیز ضد ایدز ممکن بود برای اعضای خانواده‌اش مشکل ایجاد کند. ده سال بعد از مرگ او، جانت و روبین به این نتیجه رسیدند که این داستان را دیگر می‌توان بازگو کرد.

سابقه‌ی نگارش

زندگی حرفه‌ای آسیموف را می‌توان به دوره‌های مختلفی تقسیم کرد. اولین مرحله در زندگی حرفه‌ای او که نوشته‌های علمی-تخیلی را در بر می‌گیرد،با نگارش داستان‌های کوتاه در سال ۱۹۳۹ آغاز شد. او در سال ۱۹۵۰ نگارش داستان‌های بلند را آغاز کرد. این دوره تا سال ۱۹۵۸ ادامه یافت و با انتشار خورشید عریان، خاتمه یافت. از سال ۱۹۵۲ نگارش آثار غیرتخیلی را آغاز کرد و در نگارش یک کتاب دانشگاهی به نام بیوشیمی و متابولیسم انسان شرکت کرد. پس از اینکه اسپوتنیک ۱ اولین ماهواره‌ی ساخت انسان، را روسیه در سال ۱۹۵۷ در مدار قرار داد، نوشته‌های غیرتخیلی او که بیشتر از مجموعه‌ی علم به زبان ساده بودند، به طرز قابل توجهی افزایش یافتند. در ربع قرن بعدی او چهار داستان بلند علمی-تخیلی نوشت. سال ۱۹۸۲ آغاز دومین مرحله‌ی نگارش داستان‌های علمی-تخیلی در زندگی حرفه‌ای او بود. این دوره با انتشار لبه بنیاد آغاز شد. آسیموف از آن زمان تا هنگام مرگش، تعداد زیادی دنباله و پیش در آمد بر داستان‌های قبلی‌اش نوشت و آنها را به هم مرتبط کرد. او هنگام نگارش این داستان‌ها، پیش‌بینی نکرده بود، قرار است این داستان‌ها تشکیل یک مجموعه بدهند. بنابراین گهگاه تناقضاتی بین روایت داستان‌ها دیده می‌شود.

آسیموف معتقد بود، ماندگارترین آثار او قوانین سه‌گانه‌ی رباتیک و مجموعه داستان‌های بنیاد هستند.

فرهنگ لغت آکسفورد او را واضع این واژه‌ها دانسته‌است:

آسیموف لغت روباتیک را خودش ابداع کرده بود و فکر می‌کرد این کلمه معادلی مناسب برای چیزی است که به ماشین‌آلات، هیدرولیک و چیزهای مانند آن، مربوط باشد.اصل کلمه روبات در زبان چک از روبوتا به معنی کارگر اجباری گرفته شده‌است و اولین بار کارل چاپک آن را به کار برد.

نوشته‌های علمی تخیلی

اولین داستان منتشر شده‌ی آسیموف، گشتی در حوالی سیارک وستا نام دارد که در سال ۱۹۳۹ در مجله‌ی داستان‌های شگفت‌انگیز منتشر شد. او طی دو سال و نیم بعد، سی و دومین داستان کوتاهش را که شبانگاه نام داشت منتشر ساخت.این داستان یکی از مشهورترین داستان‌های علمی-تخیلی تمام دوران‌ها شناخته شده‌است.

در سال ۱۹۴۲ نگارش مجموعه داستان‌های بنیاد را آغاز کرد. این داستان‌ها بعدها تحت عنوان سه‌گانه بنیاد در یک مجموعه جمع آوری شدند. سه‌گانه‌ی بنیاد شامل این کتاب‌ها است: بنیاد که سال ۱۹۵۱، بنیاد و امپراطوری که سال ۱۹۵۱ و بنیاد دوم که در سال ۱۹۵۳ منتشر شدند. این سه کتاب در کنار هم، مشهورترین آثار علمی-تخیلی او به شمار می‌روند. سال‌ها بعد او این مجموعه را با نگارش لبه‌ی بنیاد و بنیاد و زمین ادامه داد. لبه‌ی بنیاد در سال ۱۹۸۲ و بنیاد و زمین در سال ۱۹۸۶ منتشر شدند. پس از این دو کتاب، در سال ۱۹۸۸ سرآغاز بنیاد کهکشانی را نوشت که داستانش به قبل از زمان بنیاد بر می‌گردد. آسیموف پیشبرد بنیاد کهکشانی را در سال ۱۹۹۲، یعنی سال درگذشتش، نوشت. در این داستان‌ها او به دانشی تخیلی به نام روان-تاریخ پرداخته‌است. روان-تاریخ علمی است که از طریق آن می‌توان، با داشتن اطلاعات کافی درباره‌ی گذشته یک جمعیت، پیش‌بینی‌هایی درباره‌ی آینده‌ی آن به عمل آورد و در صورت لزوم تغییراتی ایجاد کرد. این علم برای جمعیت‌های بسیار بزرگ کارآمد است.

آسیموف نگارش سری داستان‌های روبوتی‌اش را تقریباً هم زمان با داستان‌های بنیاد آغاز کرد. بیشتر داستان‌های روباتی او در سال ۱۹۵۰ در مجموع من، روبات جمع‌آوری شدند. ربات‌هایی که آسیموف خلق کرده، از سه قانون رباتیک اطاعت می‌کنند.

فیلم من، روبات با بازی ویل اسمیت، براساس ایده‌های آسیموف ساخته شده‌است. این فیلم ارتباطی با مجموعه من، روبوت آسیموف ندارد و تنها از ایده‌های رباتی آسیموف در آن استفاده شده‌است.

او نامش را بر مجله‌ی علمی-تخیلی ایزاک آسیموف که انتشارش از سال ۱۹۷۷ آغاز شد، نهاد و برای هر شماره‌ی این مجله یک سرمقاله می‌نوشت.

علم به زبان ساده

آسیموف بین سال‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ نگارش داستان‌های علمی-تخیلی را تقریباً کنار گذاشت و بیشتر به نگارش کتاب‌های غیرتخیلی پرداخت. بیشتر نوشته‌های غیرتخیلی او، درباره‌ی موضوعات علمی بودند.

مجله فانتزی و علمی تخیلی از او دعوت کرد، به نوشتن در ستون غیرتخیلی اش در این مجله ادامه دهد، بیشتر نوشته‌های او در این ستون، علم به زبان ساده بود.

در میان آثار او کتاب رهنمود آسیموف به علم یکی از بهترین کتاب‌هایی است که درباره علم برای مردم عامه نوشته شده‌است. این کتاب با عنوان رهبر علم و در دو جلد با ترجمه «استاد احمد بیرشک» توسط انتشارات خوارزمی و نیز با عنوان «در جهان علم» با ترجمه «هوشنگ شریف زاده» توسط انتشارات فاطمی به فارسی منتشر شده‌است.

آسیموف مقالات متعددی درباره درگیری‌های اجتماعی زمان خودش هم نوشته‌است. فکر کردن درباره فکر کردن و علم: پلاستیک را از دور خارج می‌کند از این دست نوشته‌ها هستند.

اینکه نوشته‌های آسیموف دربرگیرنده‌ی طیف وسیعی از اطلاعات بودند، یکبار کورت ونه‌گات را بر آن داشت تا از او بپرسد: «همه‌چیزدان بودن چه احساسی دارد؟» و آسیموف پاسخ داد: «من فقط می‌دانم به همه‌چیزدانی مشهور بودن چه احساسی دارد. احساس ناراحتی!»

جایزه‌ها و افتخارات

آثار

مجموعه‌ی رباتی (سری الیجاه بیلی)

مجموعه‌ی امپراطوری کهکشانی(به ترتیب سیر زمانی)

مجموعه‌ی اصلی سه گانه بنیاد

مجموعه‌ی داستان‌های بنیاد که بعدها اضافه شد

داستان‌های مستقل

مجموعه‌ی لاکی استار

نام دیوید که آسیموف در داستان‌های سریال لاکی استار انتخاب کرده، از نام پسرش برداشت شده‌است و شخصیت کتاب اول با نام دیوید استار شناخته می‌شود، اما بعدها شهرتش، لاکی (به معنای خوش‌شانس) جایگزین شد.

داستان‌های معمایی

داستان‌های کوتاه علمی تخیلی آسیموف


جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

منابع

آیزاک آسیموف
مجموعه‌ی بنیاد
مجموعه داستانهای کوتاه من، روبات | روبات خواب می‌بیند | دنیای روبات‌ها | رؤیای روبات‌ها | روبات‌ کامل
مجموعه‌ی روباتی غارهای پولادی | خورشید عریان | روبات‌های سپیده‌دم | روبات‌ها و امپراطوری
مجموعه‌ی امپراطوری کهکشانی سنگریزه‌ای در آسمان | ستارگان همچون غبار | جریان‌های فضا
مجموعه‌ی بنیاد سرآغاز بنیاد | پیشبرد بنیاد | بنیاد | بنیاد و امپراطوری | بنیاد دوم | لبه‌ی بنیاد | بنیاد و زمین
شخصیت‌ها دانیل اولیوا | جیسکارد رونتلوف | الیجا بیلی | گلادیا دلمار | هان فاستولف | دی. جی. بیلی | کلدن آمادیرو

هری سلدون | میول | گولان تروایز | سالور هاردین | هوبر مالو | آرکادی دارل | پریم پالور | دورس ونابیلی | بلیس | یانوف پلورات | توران و بیتا دارل | سوزان کالوین

شخصیت‌های فرعی بنیاد

سیارات زمین | سولاریا | اورورا | ترانتور | گایا | ترمینوس | نو زمین | آناکرئون | کالگان
متفرقه قانون صفرم | نابودی زمین | روان‌تاریخ شناسی | امپراتوری کهکشانی | طرح سلدون


سایر موضوعات مرتبط با آیزاک آسیموف
مجموعه‌ی لاکی استار دیوید استار، تکاور فضا | راهزنان سیارک‌ها | اقیانوس‌های زهره | خورشید بزرگ عطارد | اقمار مشتری | حلقه‌های زحل
مجموعه داستانهای کوتاه بهترین‌های آسیموف | آزازل
داستان‌های کارآگاهی باشگاه معما | بیوه‌مردان سیاه | آزمایش مرگ
داستان‌های مستقل پایان ابدیت | سفر شگفت‌انگیز | سفر شگفت انگیز دو | خدایان هم | نمسیس | شبانگاه | پسرک زشت | باران! باران! دور شو!
شخصیت‌ها لاکی استار | جان بیگمن جونز | آزازل | پاول و داناوان